Key takeaways
ดูอาการโถสุขภัณฑ์ให้ดี: อาการของชักโครกจะบอกเราเองว่าควรแก้ด้วยวิธีไหน และงานนี้เราทำเองได้หรือต้องส่งต่อให้ช่างประปา
วิธีแก้เบื้องต้นทำเองง่าย ๆ: แค่มีไม้ปั๊มส้วม หรือน้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจาน ก็เคลียร์ปัญหาส้วมตันทั่วไปได้ในไม่กี่นาทีแล้ว
เครื่องมือเสริมสำหรับงานยาก: ถ้าวิธีแรกยังไม่ยอมหลุด งูเหล็ก (Toilet Snake) จะช่วยเข้าไปทะลวงสิ่งอุดตันที่ฝังอยู่ลึกกว่าเดิมได้
อาการแบบนี้เรียกช่างด่วน: ถ้าท่อน้ำทิ้งระบายไม่ออกพร้อมกันหลายที่ แสดงว่าจุดที่ตันอยู่ลึกไปถึงท่อน้ำทิ้งหลักของบ้าน ซึ่งเครื่องมือทั่วไปเข้าไม่ถึง ต้องให้ช่างประปาจัดการเท่านั้น
สำรวจอาการก่อนหยิบเครื่องมือ
ลักษณะอาการของชักโครกจะบอกเราเองว่าวิธีไหนจะได้ผลที่สุด และงานนี้เราลุยเองได้หรือควรเรียกช่าง ลองสังเกตตอนกดน้ำดูว่าเกิดอะไรขึ้น ถ้าน้ำเอ่อเต็มโถแล้วค่อย ๆ ลดลงช้า ๆ แสดงว่ามีสิ่งอุดตันแบบนิ่มๆอยู่ใกล้ ๆ คอห่าน ถ้าน้ำนิ่งสนิทไม่ขยับเลย แสดงว่าเจอของแข็งหรือจุดที่ตันอยู่ลึกกว่านั้น แต่ถ้ากดชักโครกแล้วท่อน้ำทิ้งจุดอื่นดันมีเสียงกึกกักล่ะก็ งานเข้าแล้ว แปลว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวโถสุขภัณฑ์แล้วล่ะ
ถ้าสงสัยว่า “ส้วมตัน ทำยังไง” ลองดูตามตารางนี้เลย:
อาการของชักโครก | สาเหตุที่มักพบ | วิธีแก้ไข | ผู้ลงมือ |
น้ำเอ่อสูงขึ้น แล้วค่อย ๆ ระบายลงช้า ๆ | สิ่งอุดตันแบบนิ่มๆอยู่ใกล้ ๆ ตัวโถ | ใช้ไม้ปั๊มส้วม หรือน้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจาน | เราจัดการเองได้สบายมาก |
น้ำแทบไม่เคลื่อนไหว หรือมีวัตถุของแข็งตกหล่นลงไป | สิ่งอุดตันมีความแข็งหรืออยู่ลึกลงไปในโถ | ใช้อุปกรณ์งูเหล็ก (Hand auger / Toilet snake) | เราพอจัดการเองได้ในระดับหนึ่ง |
ท่อน้ำทิ้งมากกว่าหนึ่งจุดระบายไม่ออก หรือมีเสียงกึกกักในท่อตอนกดชักโครก | ท่อระบายน้ำหลักที่ใช้ร่วมกันเกิดอุดตัน | หยุดใช้น้ำทันที แล้วโทรเรียกช่างประปา | ต้องให้ช่างประปาจัดการเท่านั้น |
2 วิธีแก้ปัญหาที่จัดการส้วมตันได้อยู่หมัด
ปัญหาส้วมตันส่วนใหญ่แก้ได้ด้วย 2 วิธีนี้ ทั้งทำง่ายและแทบไม่ต้องเสียเงินเยอะเลย
ใช้ไม้ปั๊มส้วมก่อน (Plunge first): แนะนำให้ใช้ไม้ปั๊มส้วมแบบที่มีขอบยางยื่นออกด้านล่าง (Flanged plunger) เพราะขอบยางนี้มันจะช่วยครอบปิดช่องระบายของโถสุขภัณฑ์ได้สนิทที่สุด ก่อนปั๊มเช็กดูให้น้ำท่วมหัวยางนิดนึง จากนั้นกดหัวปั๊มให้แนบสนิทแล้วออกแรงปั๊มขึ้น-ลงเป็นจังหวะต่อเนื่องสัก 10-20 ครั้ง ทำซ้ำสัก 2-3 รอบ สิ่งอุดตันทั่วไปในชีวิตประจำวันก็หลุดกระจุยแล้ว
ไม่มีไม้ปั๊มส้วม? ลองใช้น้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจาน: จัดน้ำยาล้างจานบีบลงไปในโถแบบเน้น ๆ เลย จากนั้นเทน้ำร้อน (ย้ำนะว่าเป็นน้ำร้อน ไม่ใช่น้ำเดือดจัด) ตามลงไปสัก 2-3 ลิตร แล้วทิ้งไว้สัก 15-20 นาที ตัวน้ำยาล้างจานจะทำหน้าที่เป็นสารหล่อลื่นช่วยให้สิ่งอุดตันแบบนิ่มๆมันนุ่มลงและไหลหลุดไปได้ง่ายขึ้นเอง ข้อควรระวังคือห้ามใช้น้ำเดือดเด็ดขาดนะ เพราะความร้อนที่สูงเกินไปอาจทำให้โถชักโครกแตกร้าวเสียหายได้
หากยังไม่ได้ผล: ลองใช้ "งูเหล็ก"
ถ้าลองทั้งสองวิธีแรกแล้วยังเงียบ แสดงว่าสิ่งอุดตันน่าจะอยู่ลึกเกินกว่าที่แรงดันน้ำหรือน้ำยาจะเข้าไปถึง เครื่องมือชิ้นต่อไปที่เราต้องงัดมาสู้ก็คือ งูเหล็ก (Hand auger หรือ Toilet snake) มันคือสายเคเบิลโลหะยาว ๆ ที่ยืดหยุ่นได้ดี ออกแบบมาเพื่อสอดเข้าท่อโถสุขภัณฑ์โดยเฉพาะ แล้วใช้มือหมุนแกนเพื่อไปเกี่ยวหรือทะลวงสิ่งอุดตันให้แตกตัว อุปกรณ์ตัวนี้หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง และเข้าถึงจุดที่อยู่เลยส่วนโค้งก้นโถได้ดีเลย
เวลาใช้งานก็แค่ค่อย ๆ สอดสายเข้าไปจนชนกับสิ่งอุดตัน แล้วหมุนด้ามจับเพื่อทะลวงผ่านมันไป แต่ถ้าเริ่มรู้สึกว่าหัวงูเหล็กไปชนกับวัตถุที่แข็งมาก ๆ หรือปัญหาส้วมตันยังคงกลับมาเป็นซ้ำอีกภายใน 1-2 วัน ให้หยุดทำทันทีเลยนะ เพราะถ้าฝืนทะลวงต่อท่ออาจจะพังเอาได้ ในกรณีนี้ ท่อตัน ทำยังไง ดีล่ะ? คำตอบคือการเลือกใช้บริการช่างประปาจะช่วยเซฟเงินและเวลาได้มากกว่าการฝืนทำเองแน่นอน
แล้วการใช้ "โซดาไฟ" ล่ะ?
เวลาที่เจอปัญหาส้วมตัน คนรอบตัวหลายคนมักจะแนะนำให้ไปซื้อโซดาไฟ (Caustic soda) มาเทใส่ชักโครก ซึ่งจริง ๆ แล้วเรื่องนี้มีความเห็นแตกเป็นสองฝ่ายชัดเจนเลย แต่ถ้าให้พูดกันตรง ๆ สำหรับโถชักโครกแล้ว โซดาไฟอาจไม่ใช่ทางเลือกแรกที่ดีที่สุด เพราะคุณสมบัติของโซดาไฟมันจะเน้นย่อยสลายไขมันและเส้นผม ซึ่งอาจจะเหมาะกับอาการท่อน้ำทิ้งอ่างล้างจานในครัวอุดตันมากกว่า แต่สารเคมีตัวนี้มันไม่สามารถย่อยสลายพวกเศษกระดาษชำระ ทิชชู่เปียก หรือสิ่งของแปลกปลอมที่มักจะตกหล่นลงไปในส้วมได้ สุดท้ายเทลงไปก็อาจจะเหลือสิ่งอุดตันไว้เหมือนเดิม
แถมโซดาไฟยังมีฤทธิ์กัดกร่อนรุนแรงและปล่อยไอสารเคมีที่อันตรายมาก ๆ ซึ่งเราต้องระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะในโถที่มีน้ำขังเต็มจนอาจจะกระเด็นใส่เราได้ถ้าเราต้องมาใช้ไม้ปั๊มส้วมซ้ำทีหลัง ช่างประปาส่วนใหญ่เลยมักจะแนะนำว่าการใช้วิธีทางกายภาพอย่างไม้ปั๊มส้วมหรืองูเหล็กเป็นวิธีที่ง่ายและปลอดภัยต่อระบบท่อในระยะยาวมากกว่า แล้วถ้าอยากรู้ว่า ท่อตัน ใช้อะไรดี ที่ปลอดภัย ถ้าเลือกจะใช้โซดาไฟจริง ๆ ก็ต้องทำตามคำแนะนำข้างบรรจุภัณฑ์อย่างเคร่งครัดเลยนะ แต่ถ้าลองแล้วยังนิ่งอยู่ การเปลี่ยนมาใช้เครื่องมืองูเหล็กหรือตามช่างประปามาดูให้จะเป็นทางออกที่ชัวร์และปลอดภัยที่สุด
เมื่อไหร่ที่ต้องพึ่งช่างประปา
บางทีปัญหากดไม่ลงก็ไม่ได้เกิดจากตัวโถชักโครกเองหรอก ถ้าเริ่มสังเกตเห็นว่ามีท่อน้ำทิ้งในบ้านระบายไม่ออกพร้อม ๆ กันหลายจุด หรือตอนกดชักโครกแล้วมีน้ำเอ่อขึ้นมาจากท่อระบายน้ำในห้องอาบน้ำ แบบนี้แสดงว่าการอุดตันมันเกิดขึ้นที่ท่อหลักของบ้าน ที่ทุกท่อน้ำทิ้งไหลมารวมกัน ซึ่งเครื่องมือดูแลบ้านทั่วไปไม่มีทางเข้าถึงจุดนี้ได้เลย สิ่งที่ต้องทำทันทีคือหยุดเปิดหรือใช้น้ำในบ้านก่อนเลยนะ เพราะท่อหลักที่ตันอยู่มันจะดันให้น้ำเสียไหลย้อนกลับเข้ามาในตัวบ้านเอาได้ จากนั้นให้รีบสายตรงเรียกช่างประปาผู้เชี่ยวชาญเข้ามาเคลียร์พื้นที่ด่วนเลย
วิธีป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำอีก
ปัญหาส้วมตันส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดเกิดจากสิ่งที่เราใส่ลงไปในโถนั่นแหละ จำไว้เลยว่ามีแค่สิ่งปฏิกูลและกระดาษชำระสำหรับชักโครกเท่านั้นที่ระบบท่อน้ำจะย่อยสลายได้ปลอดภัย ส่วนพวกกระดาษเช็ดหน้า ทิชชู่เปียก (ต่อให้หน้าซองจะเขียนว่ากดลงส้วมได้ก็ตาม) ผ้าอนามัย หรือคอตตอนบัด สิ่งพวกนี้ไม่ย่อยสลายและเป็นตัวการชั้นดีที่ทำให้เกิดการอุดตันฝังแน่นเลย ทางที่ดีลองหาถังขยะใบเล็ก ๆ มาวางไว้ใกล้ ๆ มือ จะได้ทิ้งสิ่งเหล่านี้ได้สะดวกแทนการกดลงส้วม นอกจากนี้ถ้าบ้านใครเป็นตึกเก่าหรือระบบท่อระบายน้ำช้าอยู่แล้ว การราดน้ำร้อนลงไปในโถเป็นครั้งคราวก็ช่วยให้ท่อโล่งขึ้นได้เหมือนกันนะ
แต่ถ้าวันไหนเจอแจ็กพอต ปัญหาอุดตันมันหนักหนาเกินกว่าที่ไม้ปั๊มส้วมหรืองูเหล็กจะเอาอยู่ แค่เปิดแอปหรือเว็บไซต์ gigit เพื่อโพสต์งานซ่อมประปา แล้วใส่งบประมาณของคุณได้เลย จากนั้นก็รอเลือกข้อเสนอจากเหล่า "gigit ฮีโร่" ในพื้นที่ที่พร้อมวิ่งเข้ามาดูแลคุณถึงบ้านได้ทันที